(Rasım Qaraca (1

Rasim qaracanın əşyalar şerinə bir baxış

 

Rasım Qaraca(1)

Mahmud Məhdəvi

 

Kül qabı: bu səfər içinə kül tökmədim/ toxum qabığı atmadım/bu səfər/ qırılmış muncuq dənələrini/ toplayıb/ qoydum kül qabına/ qaranlıqda/ işıl – işıl muncuqlar.

Belə görüntüləri rasimin şerində gördükcə maraqlanıram. Rasım yumuşaqcasına külün yerini muncuqlarla dəyişdiyi zaman elə bil neçə il ki, çirkin saxta qaliblərin çopur üzünə rəngli-bəzəkli muncuqları səpib onları utandırır.

Bu şerdə gözəlliklə incəlik daşlandığına görə, dönələrlə oxucu onu oxuyub dilinin əzbərinə çevirir. Ha belə bir xırdaca kül qabıda muncuqlar işıldadıqca kədərli anlar bizi yırğalayıb, yeri gəlsə də ağlatmağa yönəldir.

Məncə külqabı, və şokolad şerlərində "işıl-işıl", "mışıl-mışıl" və "yam-yaşıl" kimi vəsflər, rasimin şerlərini köhnə qaliblərə yaxınladır. Misal olaraq, kilasik şairlər söz qıtlığına yetişəndə belə- belə kəlmələrə yapışırlar.halbukı rasim modern düşüncni mənimsəyən şairdir və şerlərinə gəldikdə belə bir vəsflər oxucunu o yenilikdən yayındırıb, zamanı keçmiş minlərcə yazılmış şerlərin sırasına aparıb çıxarır.

 

ادامه نوشته

ادبیات کلاسیک

 

ريشه‌يابی برخی از واژه‌های تركی در ديوان حافظ

تحقیق: محمود مهدوی

در اين مبحث سعي شده‌ است تعدادي از لغات تركي موجود در ديوان حافظ مورد اشاره و بررسي قرار گيرد.

آياق: لغت تركي است به معني پا و در اينجا يعني جام و «آياغچي» يعني ساقي.

در بيت چهارم غزلي با مطلع:

 دل ما به دور رويت زچمن فراغ دارد    كه چو سرو پاي بندست و چو لاله داغ دارد

بيت مذكور:‌  به چمن خرام و بنگر بر تخت گل كه لاله/ به نديم شاه ماند كه به كف اياغ دارد

ادامه نوشته

تنقید (3)

 

ميغ‌ميغا، هؤرومچك، خوخان يازيچي، بير ده بوينو يوغون‌لار!

«بير اوتاقدا بئش قوناق» اؤيكوسونه بير باخيش

محمود مهدوي

اؤيكوده بئش كاراكتئر وار: راوي، بيرينجي و ايكينجي سوروجو، گولش­چي و سوباي كيشي.

روايت خطيني آچيقلاساق، سوروجولر بير بيرلرينه هده قورخو گلمك حدينده قاليب‌لار. او بيري‌ كاركتئرلر آنجاق فرقلي‌دير. يازيچي بو بئش نفري بير يئرده گتيرمكله توپلومداكي، گرگين دورومو تنقيده چكمك نييتينه‌دينده اولوب آيدينجاسينا دئيير: «دونندن  او كاغيذين اوزه‌رينده قورخا قورخا بو حئکايه­ني يازيرام، اؤزگه بير آدام ايچه‌ري گيرديكده ايسه اونو ياستيغيمين آلتينا باسيرام.»
ادامه نوشته

باخیش (2)

نه دهشتلي دونيادا ياشاييرميش بو سرخوش يازيچي!!

حامد احمدي‌نين تنقیدينه قيسا بير باخيش

محمود مهدوي

 حامد بَي! يازديغين تنقيده گؤره، الين قولون وار اولسون. يازيني اوخوياندان سونرا، منده يئني بير دوشونجه‌لر ياراندي. هر ندن اؤنجه بئينيمي گميرن هوروب، هورمه‌ين ايت‌لرين منشاءسيني آچيقلاماغين يوكسك سويه‌ده سورغولاريمي جاوابلانديردي. ياشيياسان! يازيديغينيزا اساسلاناراق، منه ائله گلير كي، رضا كاظمي‌نين ايچينده بير موباريزه گئدير؛ سولطه‌چي آتا ايله باريشيب باريشماماغي. بو دا اونون دوپ­دورو روحونون اينجه‌لييي­نين علامتي­دير.

 

ادامه نوشته

حاميدين تنقيدي (1)

آلتینجی بارماق: سیلاحلی یوخسا سیلاحسیز؟

حامد احمدي

آذياز:تنقیدین قایناغی:  http://chuxurlar.blogfa.com//

بو یازینی محمود مهدوی­دن اوخودوغوم "بئش بارماق" اؤیکوسونه یازدیم، اونون آدینی تنقید قویماق اولماز، آرتیق اؤیکونون منه باغیشلادیقی حیس­لری بورادا یازماغا چالیشیرام...

دئمه­لی بو اؤیکونون اؤزونون اوخوماسینا آشاغی باغلانتی­یا باش وورون:

http://1001gece.blogfa.com/post-4.aspx

ادامه نوشته

تنقید 2. مدرن ادبییاتا دوغرو

«لاپ او اوزاقلاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

(ايكينجي بؤلوم) محمود مهدوي

گومبول سرباز بوردا كئشيك چكيردي

بو اؤيكو اون­ایکی صحيفه‌ده يازيلمیش­سا دا، یازیچی آنجاق یئددینجی صحيفه‌ده اوشاق­لارین نه دالسيیجا اولدوق­لارینی آشكارلایير. حالبوكي بيزده اؤيكونون آردینی ایزله­مک ماراغي يارانسین دئیه، یازیچی اؤتن صحيفه‌لرده طلب اولونان دورومو ياراتماييب. منجه مؤوضونو بو بئله اوزاتماق يئرسيز اولوب، اوشاق­لارين هره‌سي­نين آغزينا بير سؤز آتماق ايسه يارارسيز اولموشدور. دئمه‌لي اوشاق­لاري قورغوشون آتيلان يئره (عسکرلرین مشق مئیدانینا) چاتديرماغا گؤره، یئددی صحيفه‌ني دولدورماق كلمه‌لري موفتده خرجلمك­دير. یعنی اؤيكونون بیرینجی حيصه‌سي داليندا سوژئت­له باغلي مؤحكم بیر دوشونجه گؤرونمور. داها دوغروسو، "ائلناز"، "چوبان"ـلا دانيشماغا باشلادیقدان سونرا، اؤيكو گوجلو سويه‌ده یازیلیر. (یعنی بوندان قاباق نه يازيليب‌سا يئرسيز نظره گلير.)

ادامه نوشته

باخیش (1)

 

«زامان، مكان و سوژئت بيرلييي»نين چاتيشمامازليغي

«دويمه» اؤيكوسونه بير باخيش

محمود مهدوي

 حاميد احمدي‌نين وئبلاقينا باش ووردوغوم هر زامان، بيردن بيره دئييرم يئنه هئچ هئچه­ـيله اوز به اوز اولاجاغام! آخي بو يازيچي آدي چكديييم اؤيكویله ياديمدا قاليب‌دير. حاميد وئبلاقين يئني‌لشد­يرمه‌يينده تنبل اولسا دا، اوندان 1001 گئجه‌ـده دويمه‌ني اوخوماق من اوچون سئوينديريجي بیر اولای اولموشدور. ايندي ايسه اؤيكونو اوخودوغومدان سونرا، ايچيمده يارانان دويغولاري آشاغيداكي كيمي آچيقلاييرام:

ادامه نوشته

حامیدین تنقیدی

حؤرمتلی اوخوجولار منیم "بئش بارماق" آدلی حیکایه مه حامید احمدی نین بو وئبلاقیندا http://chuxurlar.blogfa.com  اونون تنقدینی اوخویا بیلرسينیز. 

تنقید 1. مدرن ادبییاتا دوغرو

مدرن ادبییاتا دوغرو

«لاپ او اوزاقلاردا» اؤيكو توپلوسونا بیر باخيش

 (بيرينجي بؤلوم)

محمود مهدوي

 

 

ايران آذربايجانيندا نثر يازيلارينين قيتليغيندا بو كيتابداكي اؤيكولرين هر بيري پار پار پاريلداييب، اوخوجونو آددیم آددیم اؤز طرفينه چكير، اونو ايسه لذت دولو قيسا آن‌لارا دوغرو يؤنلدير.

منجه اؤيكوده ایکی شئی چوخ اؤنم داشیییر: بيري نثر، او بيري ايسه سؤژئت. رضا كاظمي‌نين  نثري آخارلي، شيرين و راحات اولماسايدي، منده (اوخوجو کیمی) هئچ بير ماراق دوغورمازدی. بو يؤنمده آنجاق، يازيچي‌نين ديله وئردييي اوستونلوك، اونا گؤركملي اوغور گتيريب اوخوجولارين ماراقلا كيتابي اوخومالاري ایسه اونون اوچون ديله گلمه‌ين «اَللرين آغريماسين» حؤكمونده‌دير.

يازيچي گنج چاغيندايكن ياشلي آداملاردان يازير. بونون دا سببي بيزه بللي ‌دئييل. او، قوجالارين كاراكتئرلريني اينانديريجي، اوره‌يه ياتان، همي ده ياراشيقلي يارادير. بونا دایاناراق، ایلک نظرده یازیچی­نین يئتميش هشتاد ياشي اولدوغو ذهنه چارپیر؛ آنجاق كيتابين شيناسنامه‌سينده‌ يازيلميش: 1356.

رضا كاظمي يازيلاريندا اَدا چيخارتماييب تكجه اؤز يازماغيندادير. او يئني باخيشلاريني صميميیتله يازيب، اوخوجويلا دوغما اونسييت قورور. او، اؤيكودن اؤيكويه «تزريقي ادبيات»ني داواملانديريب، اوخوجونو موم كيمي الينده ساخلايير.

اينديسه كئچك كيتابداكي اؤيكولره، ـ بوردا اوچ ايلك اؤيكو باره‌ده يازميشام: ـ

 

 

ادامه نوشته

 

«بئش بارماق»

لاپ يئني اؤيكوم بو وئبلاگ‌دا

 http://1001gece.blogfa.com/

 

یاشماق سیرا کیتابلاریندان بیرینه باخیش

 

   شئعريميزه آيدين گله‌جك!

 «اورتاق‌ سوچ‌لار» شئعر كيتابينا اؤتري باخيش

         محمود مهدوي

 

    اؤنجهدن دئمه‌لييم كيتابين آدي بيزه تانيش گلمير. «سوچ» آذربايجان توركلرينين دانيشيغيندا بير آز ياد كلمه‌دير، اونون ايسه آنادولو توركيهسيندن اولماغي دا بيزه دوغما اولماييب هله. سونرا كئچك احمد واحدينين «آيدين روشن» تاخما آدييلا يازديغي 36 شئعرينه. منجه بو شئعرلرين اون بئشي گؤركملي و يئني‌لييي اولان شئعرلردير. بو دا بو آز صحيفه‌لي بير كيتابدا بؤيوك اوغور ساييلا بيلر گنج شاعيره. ايندي گئد‌ك شئعرلرين سوراغينا:

اينديسه/ اؤز سيقارئتيمدن/ اوجالان بولوتدان/ ياغيش اوماريم آنجاق!

1ـ جي شئعرده آيدين روشن، شاعيرلره هر نه‌دن آرتيق ماراقلي اولان سيقاردان دئييب اوندان ايسه ياغيش اومماغيني گؤسترير. شئعرين قيسا اولدوغونا گؤره، تئزـ تؤو ائتگيسي‌ني اوخوجويا بوراخيبب قورتارير. آخي، «آيدين»‌ راحاتجاسينا دانشير. او، چكدييي سيقارين توستوسونو شئعرينه پيله‌ييب اوخوجونو ايسه بير شئيي گؤزله‌مه‌يه چاغيرير. سيقارين بوروق بوروق توستوسونه گلديكده شئعرين هئچ بوروغو يوخدور.

ادامه نوشته