azyaz
mahmudardabilli
1972
ana yarpaq/آنا يارپاق
email/ ايمئيل
yazi arxivi/ يازي آرشيوي
باغلانتی لار
سرخور (وبلاگ ادبی سینمایی)
اؤيكولر (1001 اؤيكو ياريشي)
یئل (آتیلا اسکندانی)
Çeviriçi Proqramı
غفور تقی اوغلو
لاچین 222(تنقید وبلاگی)
آذربایجان یازیچیلار بیرلییی
یاشیل (عادل قلی پور)
دوشرگه (همت شهبازی)
کریم عظیمی ججین (پیئس یازاری)
ایلقار فهمی (پیئس یازار دوستوم)
ایواز طاها
بهروز صدیق
قالدیریم (ائلیاد موسوی)
لیت. آذ (آذربایجان ادبیات دوشرگسی)
چوخورلار (حامد احمدی)
تارلالار (دومان اردم)
یاغیش (آیدین آراز)
پیتراق (رامین جهانگیرزاده)
یاشماق (درگی وئبلاقی)
آرتا تئاتر (حسن رشیدی)
1001 گئجه (رضا کاظمی)
كئچميش يازيلار
دی 1387
مهر 1387
شهریور 1387
مرداد 1387
تیر 1387
خرداد 1387
اردیبهشت 1387
مؤوضوع اوزره آرشیو
شئعر تنقیدی
اؤیکو تنقیدی
اؤیکو
"یئنی نسیل، یئنی ایز" سیرا دانیشیقلاری
كيشيلر اولسون يا اؤلسون؟
«دووارسيز اوتاق» اؤيكوسونه بير باخيش
محمود مهدوي
«ـ گؤيون هاراسينا سن باخسان، ديك اوردان بير آي گؤيهرير.» بو اؤیکونون ایلک سطرینده بیر سوررئال فضانین یارانماسینی سئوینجله گؤرمک اولور. بئله بیر سوررئال سطیرلر اؤزلرینه اؤزل بیر یئر آچسالار دا، هابئله نيگار خياوينين شاعيرليييني نظره آلساق دا، آنجاق بو گؤزليكلر اؤيكونون قورولوشوندا دخیل اولا بیلمز.
شعر اصلینده شعریتینی داشیسادا اؤیکوده گرک اؤزلویونده اؤیکولویونو گؤسترمهلیدیر. بئله اولورسا هر بیر بدیعی یازی اؤز ماهیتینی داشییارکن اصالتینی ایتیرمز.
يازيچي «دووارسيز اوتاق»دا خيالين جوشوب داشماسیندا قالیب، اونو گلدييي كيمي كاغيذ اوزرينه يايير. باشقا سؤزله دئسك او بئینیندن سیزان سطیرلری ساهمانلامادان قارما قاريشيق شكيلده اوخوجويا چاتديریر، آنجاق بئله بير ايشلرله اؤيكو صاحيبي اولماق اولار يوخسا يوخ؟!
يازيني اوخودوقجا، سربست شعره اوخشايان سطيرلر، گؤزموزون اؤنونده بير بيريندن آیريلير، هر خيرداجا پاراقراف ايسه اؤز سازيني چالير. حالبوكي ایندیکی دورومدا نثر بئله اولماليدير. بلكه كلمهلرله سطيرلر، دمير يولونا بنزهیرکن، بیر ـ بیرینین آردینجا گلدیجه اوخوجونو آشكار يادا گيزلي معنالارا آپاريب چيخارماليدير.
خيالين جولان وئرمهييندن فايدالاناراق اؤيكونون هاردا باش وئرمهيي آخيرادك بللي اولمور. بودا يازيچينين شخصي ماراقلاريني يازيب اونلارا عموميت وئرمهمهييندن آسيليدير. بئلهكي، بوردا هر سطيرين ايضاحي اوچون يازيچينين اوخوجويلا برابر اوتورماغي داها واجيب گؤرونور.
ديالوقلار چوخ راحات و يوموشاقجاسينا ایفاده اولونماغی يازيچينين كوچه ـ بازار ديلينه ایحاطهسینی گؤستهریر. نگار خياوي تبريزده ياشاياركن اردبيل و مشگينده ايشدهنيلن يئرلي سؤزلري كاراكتئرلرينين دیلی ایله گتیردیینه گؤره، اؤزل نثريله تبريز يازيچيلاريندان آيدينجاسينا سئچيلير. شعره اوخشايان دانيشيقلار اوخوجونون اورهيينه ياغ كيمي ياييلسادا اوخوجونون بئينينده دوغولان بو سورغويا جاواب وئره بیلمیر؛ بو اؤیکو هاردا باش وئریب؟!
اؤيكوده آچار كيمي آتيلان بعضي سطيرلرده، نيگار خياوي قادينليغينين تهلوكهلی دوروموندان يازير. قادينين اؤزوندن آسيلي اولماياراق كؤرپهايله باغليليغي اولسادا آنجاق بو بیر نئچه سطیرده اونون اعتراضینی آیدینجاسینا گؤرمک اولار: «آياغيم قانا باتير. پالچيغا باتير. كؤرپهيه باتير. اللريم كؤرپهيله دولودور. اللريم كؤرپه تيخيلا دولودور. بير توكانين بوتون صابونلاريني آلديم، دوز بير گون بير دان سورهسي حامامدا قاليب اللريمي يودوم. اللريمين قوخوسو گئنه چكيلمهدي.»
بير آیری سطیرده یازیچینین دوغماغا نیفرتله ایفاده ائتمهیینی بو بیر نئچه سطیرلره ده نظر سالساق آنلایا بیلریک: « ـ هئچ بيليرسن من نئچه قارين دوغموشام؟ بيليرسن نئچه قارين اوشاق زيان ائلهميشم؟ بو شهرين مريضخانالاريندا هر گون دوغوب هر گون زيان ائلهميشم. اليمدن جانا گليب شهرين بوتون مريضخانالاريدا.» بو اؤیکونو بیر آز آچیقلاساق اوشاقلارین اؤلو دوغولماغینی گؤره جهییک. بورادا اوشاقلارین هامیسی اؤلولو دوغولور. یازیچی گلهجهیه هئچ بیر اومیدی اولمادان اوشاقلارین اؤلو اولماغینی سطیرلرینده گتیریر. گلهجک اونون باخیشیندا زیان ائتمیش بیر قادین کیمی گؤزه چارپیر. پئسیکولوزی باخیمندان شاعیرین اومیدسیز اولدوغو اونون توپلومدا اولدوغو دورومون نئجه اولماغینی گؤستریر. یازیچی سطیرلرینده زیان ائدیر. آنجاق يازيچينين قادينليغينا اعتراضی چوخ دا یئرسیز دئييل! چونكي بورالاردا قيزجيغازلارين بير سيرا ايستكلري دده، قارداش، اَر و اوغول طرفيندن هميشه تاپدالانيب. آرزيلارينا ايسه ياساقلانیبدیر.
منجه بو يازينين سوزژئتي: « ـ اصلينده من هئچ بير يول دا گلين كؤچمهميشم...» سطريندن باشلاييب. يازيچي اَيَر «سيمين دانشور» كيمي («سووشون» رومانيندا ياشي اؤتموش قادينين ديليندن يازيلان قيسمت) بو قیسا سطیری اؤیکونون باشلیغیندا گتیریسهیدی چوخ ياخشي اولاردي.
فيمينيست بو يازيچي يازيسينين سونوندا كاراكتئرلر ياشاييشينداكي كيشيلرین اؤلومونه تاسوفلهنيب آتاسي ائويندن «خئير دوعاسيز» چيخان كاراكتئرينه آیدینجاسینا اورهك يانديرير! بودا اونون پارادوكسيكال دوشونجهسیندن یارانیر: كيشيلر اولسون يا اؤلسون؟ هانسي؟!
ماراقليسي بورداديركي، آدي چكيلن كيشي كاراكتئرلرين هاميسي اؤلور يادا اؤلومه دوغرو گئدير: («آتامي فيرقهچيليكده آسميشديلار»، «بؤيوك قارداشيم اؤزونو فلسطين مللتينه نيشانلاييب گئديب»، «اورتانجيل قارداشيم بير دسته چيريكنن قاچيب، نمي نيشاني يوخدو»، «كيچيك قارداشيم كوكتول مولوتوفنان اوينايير»)
اؤيكوده بير بيريله دانيشان كاراكتئرلره گلديكده كيشي و قادينی قار آدامی کیمی گؤردوم. اونلار دانيشديقجا اوجاق قيراغيندا اَرييرديلر. بونو دا اينسانلارا فلسفي باخشي اولان يازيچينين فلسفی دوشونجهسی آدلاندیرماق اولارمی؟
يازاري محمود مهدوی سه شنبه 11 تیر1387 ساعات 14:58 | |